Zjednoczenie Włoch.html



Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: Bibliografia, dopisać przebieg aneksji. Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Zjednoczenie Włoch

Camillo Cavour

Wiktor Emanuel II

Zjednoczenie Włoch (wł. il Risorgimento) - zapoczątkowany w 1859 roku i stanowiący kilkunastoletni okres w historii Italii proces jednoczenia państw półwyspu apenińskiego pod władzą Królestwa Sardynii.

edytuj Wydarzenia poprzedzające

Po okresie Wiosny Ludów utrzymane zostały dążenia państw włoskich do odzyskania niepodległości. Na całym Półwyspie Apenińskim powróciły rządy, powołane po kongresie wiedeńskim, a obalone w okresie wystąpień Wiosny Ludów. Stróżem dotychczasowego układu sił była Austria, która utrzymywała wpływy w kilku księstwach oraz Państwo Kościelne.

W większości państw włoskich rządzili konserwatyści, a społeczeństwo było pozbawione praw politycznych. Władca Królestwa Piemontu i Sardynii Wiktor Emanuel II starał się o rozszerzenie swoich wpływów w północnych Włoszech. Aby osiągnąć cel, odwołał się do poczucia świadomości narodowej Włochów.

Ruch ideowy Risorgimento miał na celu pobudzenie świadomości narodowej Włochów i poczucia jedności, ale także walki z obcym panowaniem i dążeń do zjednoczenia poszczególnych włoskich księstw oraz likwidację absolutyzmu.

Znaczenie Piemontu podniosło się po objęciu posady premiera przez Camillo Cavoura, który chciał zjednoczyć Włochy, w celu zniesienia ceł między państwami włoskimi, co miało pobudzić rozwój gospodarczy. Największą przeszkodą w drodze do zjednoczenia była Austria. Cavour rozbudował armię, wiedział jednak, że Piemont nie poradzi sobie z taką potęgą, toteż zbliżył się politycznie do Francji Napoleona III. Było to na rękę również Napoleonowi III, który miał własne interesy polityczne w Austrii.

Królestwo Sardynii wzięło udział w wojnie krymskiej, co przyniosło jej korzyści polityczne i pozwoliło na zawarcie sojuszu obronnego z Francją w 1858 roku w Plombieres. Francja gwarantowała w nim pomoc Sardynii, jednak tylko w wypadku agresji austriackiej. Sardynia chcąc sprowokować Austrię do wypowiedzenia wojny, zaczęła się zbroić. Austria w 1859 wypowiedziała wojnę Sardynii, której z pomocą przyszła Francja. Armia austriacka została pobita w bitwach pod Magentą i Solferino, jednak Napoleon III nie chciał zbytnio osłabiać Austrii, dlatego w lipcu 1859 roku doszło do zawarcia traktatu w Villafranca. Na mocy tego traktatu Austria utraciła jedynie Lombardię. Francja na mocy układu w Zurychu przekazała Lombardię Sardynii w zamian za Niceę i Sabaudię.

Giuseppe Garibaldi

edytuj Zjednoczenie Włoch i Panstwa Kościelnego

Królestwo Sardynii (ze stolicą w Turynie) podbiło w 1860 roku Półwysep Apeniński (włącznie z Królestwem Obojga Sycylii, które pomagał zdobyć rewolucjonista Garibaldi, księstwem Modeny, Marchiami i Państwem Kościelnym).

Pierwsza część tego procesu historycznego zakończyła się w 1861 roku wraz z powstaniem Królestwa i koronacją Wiktora Emanuela II na króla Włoch. W 1866 roku w wyniku wojny prusko-austriackiej uzyskano Wenecję, zaś całości dopełniło zdobycie przez wojska włoskie Rzymu (stolicy Państwa Kościelnego), co miało miejsce 20 września 1870.

Podbój Państwa Kościelnego miał znaczenie symboliczne – oznaczał koniec władzy papiestwa. Możliwe to było dzięki wycofaniu się wojsk francuskich z Rzymu, po przegranej wojnie z Prusami. Sam papież Pius IX ogłosił się "więźniem Watykanu". Wkrótce potem Rzym został obwołany przez parlament nową stolicą. Powołano nowe władze na podstawie konstytucji z 1812.

Zjednoczenie Włoch miało charakter oddolny: zadecydowała nie tylko interwencja wojskowa, ale i plebiscyty (m.in. na Sycylii i w Neapolu; patrz Piazza del Plebiscito).

Skutki zjednoczenia Włoch:

• likwidacja Państwa Kościelnego (istniejącego z przerwami od 754, 755 lub 756 roku)
• zmiana mapy politycznej Europy
• Trydent i Istria stały się terenem irredenty, czyli ruchu na rzecz przyłączenia niewyzwolonych Włoch
• powstanie w Europie kolejnego mocarstwa, dążącego do nowego podziału kolonialnego

edytuj Zobacz też

• Włoska wojna wyzwoleńcza