Socjaldemokracja.html

Socjalizm p • d • e

Nurty

Organizacje

Teoretycy i intelektualiści

Tematy powiązane

Socjaldemokracja, ruch społeczny zmierzający początkowo do zastąpienia kapitalizmu socjalizmem, a następnie do uspołecznienia gospodarki rynkowej i zmniejszenia nierówności społecznych.

Spis treści

1 Geneza
2 Partie socjaldemokratyczne w Europie
3 Niektóre pozaeuropejskie partie socjaldemokratyczne
4 Partie socjaldemokratyczne w Polsce
5 XX wiek
6 Teoretycy socjaldemokracji
7 Socjaldemokratyczni politycy
8 Polscy politycy socjaldemokratyczni
9 Zobacz też

edytuj Geneza

Nazwa wiąże się z powstaniem w 1869 roku Socjaldemokratycznej Partii Robotników (SPR) w Niemczech. Powstające wówczas partie i ugrupowania często zawierały w swoich nazwach słowo socjaldemokratyczna lub socjalistyczna. W 1889 wszystkie partie socjaldemokratyczne zrzeszała Międzynarodówka - międzynarodowa organizacja partii socjaldemokratycznych. Główną partią, która ukierunkowała inne europejskie partie była właśnie (SPR), to jej członkowie pełnili najważniejsze funkcje w Międzynarodówce. Obecne partie socjaldemokratyczne skupiają się w Międzynarodówce Socjalistycznej.

edytuj Partie socjaldemokratyczne w Europie

Partia Europejskich Socjalistów PES Party of European Socialists (druga siła w Parlamencie Europejskim)

Partia Pracy LP (w Wielkiej Brytanii, rządząca)
Socjaldemokratyczna Partia Niemiec SPD (w Niemczech, współrządząca)
Socjaldemokraci SAP (w Szwecji, opozycyjna)
Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza PSOE (w Hiszpanii, rządząca)
Partia Socjalistyczna PS (we Francji, opozycyjna)
Norweska Partia Pracy DNA (w Norwegii, rządząca)
Socjaldemokratyczna Partia Austrii SPÖ (w Austrii, współrządząca)
Socjaldemokracja Danii SD (w Danii, opozycyjna)
Czeska Partia Socjaldemokratyczna ČSSD (w Czechach, opozycyjna)
Białoruska Socjaldemokratyczna Partia Hramada (na Białorusi, opozycyjna)
Smer (na Słowacji, współrządząca)

edytuj Niektóre pozaeuropejskie partie socjaldemokratyczne

Australijska Partia Pracy (ALP) w Australii, opozycyjna)
Partia Pracujących PT (w Brazylii, rzadząca)
Socjalistyczna Partia Chile PSCh (w Chile, współrządząca)
Partia Pracy (w Izraelu, współrządząca)
Nowa Demokratyczna Partia Kanady NDP (w Kanadzie, opozycyjna)
Partia Wyzwolenia Narodowego PLN (w Kostaryce, rządząca)
Nowozelandzka Partia Pracy NZLP (na Nowej Zelandii, współrządząca)

edytuj Partie socjaldemokratyczne w Polsce

Demokratyczna Partia Lewicy DPL
Partia Socjaldemokratyczna PSD
Polska Partia Pracy PPP
Polska Partia Socjalistyczna PPS
RACJA Polskiej Lewicy RACJA PL
Ruch Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka ROG
Socjaldemokracja Polska SdPl
Sojusz Lewicy Demokratycznej SLD
Unia Lewicy III RP UL
Unia Pracy UP

edytuj XX wiek

W XX wieku europejskie partie socjaldemokratyczne opierały swe programy na keynesowskiej ekonomii i polityce ekonomicznej zmierzającej do pełnego zatrudnienia i państwa dobrobytu. Oznaczało to rezygnację z hasła upaństwowienia własności. Celem stało się reformowanie kapitalizmu w kierunku zapewnienia każdemu prawa do pracy, równości szans w dostępie do oświaty, kultury, ochrony zdrowia, większej równości dochodów. Jednocześnie partie te przestały się uważać tylko lub głównie za partie klasowe klasy robotniczej, starając się reprezentować interesy większości społeczeństwa. Najdalej w tym kierunku zdołały pójść partie socjaldemokratyczne krajów skandynawskich, jako partie rządzące doprowadziły one do takich przeobrażeń w gospodarce i życiu społecznym, że często (błędnie) określa się ustrój tych krajów jako socjalistyczny.