Jan Józef Lipski.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Jan Józef Lipski | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 25 maja 1926 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 10 września 1991 Kraków |
| Przewodniczący Rady Naczelnej PPS | |
| Okres urzędowania | od 15 listopada 1987 do 10 września 1991 |
| Przynależność polityczna | Polska Partia Socjalistyczna |
| Następca | Stanisław Wąsik |
| Senator I kadencji | |
| Przynależność polityczna | Obywatelski Klub Parlamentarny |
| Okres urzędowania | od 1989 do 1991 |
Jan Józef Lipski (ur. 25 maja 1926 w Warszawie, zm. 10 września 1991 w Krakowie) – polski krytyk i historyk literatury, publicysta, polityk socjalistyczny, mason, przez długi czas wielki mistrz pozostającej w podziemiu loży "Kopernik", senator I kadencji, brat Marii Dmochowskiej, wuj Andrzeja Celińskiego.
edytuj Życiorys
Żołnierz Pułku Baszta Armii Krajowej (pseudonim "Grabie") i uczestnik powstania warszawskiego. Pracownik IBL PAN, wydawca dzieł Benedykta Chmielowskiego, Gabrieli Zapolskiej i Jana Kasprowicza.
Uczestnik tajnych kompletów w Liceum im. Staszica, maturę zdał w 1946 w VII Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego w Warszawie, następnie ukończył studia na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1956-1957 był członkiem redakcji tygodnika "Po Prostu". Od 1957 do 1959 pełnił funkcję prezesa Klubu Krzywego Koła. W 1964 organizował podpisanie Listu 34. Współpracował z Polskim Porozumieniem Niepodległościowym. W 1976 znalazł się wśród współzałożycieli KOR-u. Zajmował się organizacją pomocy dla represjonowanych robotników z Radomia i Ursusa.
W 1980 przystąpił do "Solidarności", uczestniczył w I Krajowym Zjeździe Delegatów. Po wprowadzeniu stanu wojennego został aresztowany i oskarżony o kierowanie protestem, internowano go od grudnia 1981 do grudnia 1982. Po zwolnieniu działał w podziemnej "Solidarności". W 1987 wziął udział w powołaniu w kraju Polskiej Partii Socjalistycznej, obejmując funkcję przewodniczącego rady naczelnej. W 1989 został wybrany senatorem I kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego. Zasiadał w Obywatelskim Klubie Parlamentarnym, zmarł pod koniec kadencji.
Został odznaczony Krzyżem Walecznych, pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski przez prezydenta Lecha Wałęsę, a 23 września 2006 – najwyższym polskim odznaczeniem państwowym – Orderem Orła Białego przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego.
Od 1995 organizowany jest Konkurs Prac Magisterskich im. Jana Józefa Lipskiego. Zajmuje się tym stowarzyszenie "Otwarta Rzeczpospolita". W 2000 Jacek Kuroń założył Uniwersytet Powszechny im. Jana Józefa Lipskiego w Teremiskach.
edytuj Wybrane publikacje
- Twórczość Jana Kasprowicza, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1967
- Warszawscy "pustelnicy" i "bywalscy", Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1973 (dwutomowa antologia felietonu prasowego)
- Komitet Obrony Robotników KOR – komitet samoobrony społecznej, Aneks, Londyn 1983; wyd II Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2006; wyd. angielskie University of California Press, Berkeley 1985
- Dwie ojczyzny – dwa patriotyzmy. Uwagi o megalomanii narodowej i ksenofobii Polaków, Stop, Warszawa 1984
- Szkice o poezji, Instytut Literacki, Paryż 1987
- Tunika Nessosa. Szkice o literaturze i nacjonalizmie, PEN, Warszawa 1992
- Katolickie Państwo Narodu Polskiego, Aneks, Londyn 1994
- Powiedzieć sobie wszystko... Eseje o sąsiedztwie polsko-niemieckim (wydanie dwujęzyczne), Wydawnictwo Polsko-Niemieckie, Warszawa 1996